De grote puzzel die geen puzzel is

‘De grootste puzzel van het moment’. Zo werd het eerder dit jaar in een blog door Adrian Blundell-Wignall op de website van de OECD bestempeld. De puzzel in kwestie was het verschil van inzicht dat de financiële markten en de reële economie momenteel lijken te hebben.

In de financiële markten bekijkt men het leven voornamelijk van de zonnige kant, waarbij de waardering van aandelen en obligaties weinig ruimte laat voor onverwachte tegenvallers. Priced for perfection werd hierbij nog net niet in de mond genomen, maar dat er sprake is van een hoge mate van optimisme ten aanzien van de toekomst, is duidelijk.

Dat beeld staat haaks op de risicohouding die je aan de kant van de reële economie ziet. Hier niets dan beren op de weg, waarbij het bedrijfsleven steeds minder investeert en de nadruk alleen nog maar op de inkoop van eigen aandelen lijkt te liggen. Zie daar de puzzel: twee partijen die de toekomst kennelijk totaal anders aanschouwen. Welke van de twee heeft het bij het juiste eind?, zo vroeg de auteur zich af.

Nu zou ik de rest van deze column kunnen gebruiken om deze vergelijking lek te schieten, want van een puzzel kan je moeilijk spreken. De koppeling tussen financiële markten en de onderliggende economie is onder normale omstandigheden al verre van perfect, en nu centrale banken dominante spelers in de obligatiemarkt zijn, kan je niet eens over normale omstandigheden spreken.

In een poging de groei aan te wakkeren, duwen centrale banken de kapitaalmarktrente voorbij het evenwichtspunt, waarmee ze ook de waardering en risicoperceptie in andere financiële markten verstoren. Aandelen zijn niet duur omdat beleggers de toekomst zonnig inzien, maar juist omdat er weinig alternatieven zijn om in te beleggen. Te veel liquiditeit. Om dat de grootste puzzel van het moment te noemen, klopt dus niet.

Waarom wordt er zo weinig geïnvesteerd?
Blundell-Wignall stelt echter wel een terechte vraag. Waarom wordt er door het Westerse bedrijfsleven zo weinig geïnvesteerd en geeft men een steeds groter deel van de winst terug aan de aandeelhouders? De OECD signaleert een gegroeide nadruk van Westerse bedrijven op het verleggen en deels uitbesteden van investeringen naar de opkomende landen. Kortom, er wordt wel geïnvesteerd, maar niet in het Westen.

Daarnaast spelen factoren als vergrijzing en de roep van (activistische) beleggers tot risicomijdend gedrag een rol. Wat ik alleen wederom mis, is het argument dat de investeringen zo laag zijn omdat de prijzen van investeringsgoederen stelselmatig onder druk staan. Als het steeds goedkoper wordt om in technologie te investeren, houd je simpelweg meer over om aan aandeelhouders terug te geven. Weg puzzel. Geen sombere gedachten bij ondernemers, maar gewoon geld over.

(origineel gepubliceerd in het Financieele Dagblad van woensdag 15 juli)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s