Voorspel de groei!

http://www.ritholtz.com/blog/2015/05/now-tracking-gdp/

Mocht u het even gemist hebben: het nieuwste speeltje van de economen nerds (waartoe ik mijzelf ook reken) is het GDPNow model van de Atlanata Fed. En wat dat speeltje voorspelt, is niet veel goeds…

Het BBP cijfer. Het Bruto Binnenlands Product, ook wel bekend onder de Engelse naam GDP. Dé grote optelsom van alle economische activiteit van een land. Het bombastische meesterwerk van de statistici van de wereld. De heilige graal van de economische activiteit. Het hoogst haalbare, zeg maar. Of althans, dat is het gevoel dat je er soms bij krijgt als je ziet hoeveel aandacht er uitgaat naar het laatste BBP cijfer dat gepubliceerd wordt. Elke tiende afwijking wordt op een gouden schaaltje gewogen en kan de financiële markten in vuur en vlam zetten.

En dan de verbazing die je soms krijgt “Hoe is het nou toch mogelijk dat de Franse economie het afgelopen kwartaal met 0,7% is geëxpandeerd, terwijl de Duitse groei niet verder dan 0,3% groeide??” Uhm… Wellicht omdat het vorig kwartaal precies andersom was? Er wordt soms gewoon te veel gezocht achter dat ene cijfertje. Veel meer dan een schatting is het niet, een best-guess op basis van de huidige gebruikte statistische methodes. Wijzig de methodes en je krijgt een heel ander beeld, zoals ik hier al eens heb uitgelegd. Er wordt wel eens geklaagd dat analisten te veel aandacht besteden aan de kwartaalcijfers van bedrijven, maar dat kan je eigenlijk net zo goed van de BBP-cijfers zeggen.

Zo wordt elk Amerikaanse BBP cijfer minimaal vier keer herzien. Eerst krijg je de zogenaamde flash-estimate, een maand later gevolg op een preliminary report, die een maand later wordt aangepast in de final version. Daar is verder niet zo heel veel final aan, want eens per vijf jaar volgt dan een uitgebreidere herziening, terwijl men om de zoveel tijd besluit om nieuwe methodieken toe te voegen, wat de cijfers nogmaals verandert. Van dat tiende verschil waar de markt op de eerste dag nog zo van onder de indruk was, is tegen die tijd niets meer over…

BBP-schatter van belang

Maar ik dwaal af. Het BBP cijfer. Of je het nou leuk vindt of niet, het staat te boek als het belangrijkste cijfer ten aanzien van de economie en het krijgt veel aandacht. En om het nou af te doen als een totaal onzinnig getal gaat misschien ook wat te ver: dat gehijg om die tiende afwijking even daar gelaten, geeft het een redelijk betrouwbaar beeld van de economische bedrijvigheid van een land. En hoe eerder je doorhebt dat het met de economie niet zo goed gaat, des te beter dat kan zijn voor bijvoorbeeld je beleggingsbeleid.

Enter het GDPNow van de Atlanta Fed. Dit model bestaat al langer, maar is midden vorig jaar gelanceerd en is specifiek gebouwd met het doel het BBP groeicijfer van het huidige kwartaal te schatten. Dit doet het model door te kijken naar een hele reeks naar data die gedurende de maand wordt gepubliceerd. Hierbij moet je denken aan heel gangbare informatie zoals het consumentenvertrouwen, of werkgelegenheid, maar ook minder bekende grootheden als ‘de export van kapitaalgoederen exclusief auto’s’ of ‘detailhandel voor bouwmaterialen en tuingereedschappen’, maar zelfs het dividend rendement van de S&P500 bijvoorbeeld. In het totaal gebruiken ze meer dan 120 reeksen, waarmee ze 13 subcategorieën van het BBP cijfer construeren, die vervolgens optellen tot het uiteindelijke cijfer. Als je alle technische details eens wil lezen, die vind je in deze working paper.

Ma_LDi4Evf3b7OXWqrYHxjNQ66qSiEoUPN_s1DVEueqQikZuy9EuSx8-zlQTRRs_zuh_oGn3rq9UB5Snvvp8czmoe-D2Eu7VQXTNaq5XNB8Iwxpkh0vkvLphGLTZeoeAXIA-6HUkHBHjCO7Q

Wat blijkt nou? Het model doet het best wel goed. Dat is wat die eerste grafiek laat zien: de schattingen die GDPnow afgaf vlak voor de publicatie van het eerste BBP-cijfer en het cijfer dat vervolgens gepubliceerd werd (de eerder genoemde flash estimate). En wat blijkt verder? Er zit wel wat verschil in – de befaamde tiende meer of minder – maar Het model is nogal somber over de groei voor het tweede kwartaal… Waar de consensus momenteel een groei van 2,9% voor het tweede kwartaal verwacht, komt de teller voor het GDPNow model niet verder dan 0,7% uit… Hiermee geeft het model een totaal ander signaal af dan hetgeen over het algemeen verwacht wordt. Niet een herstel in het tweede kwartaal na een zwak eerste kwartaal, nee, gewoon nog een keer een zwak kwartaal!

Paniek!

Voordat we nou in paniek raken, toch maar even een kanttekening bij dat cijfer van 0,7%. Ja, GDPNow is best betrouwbaar, maar dat is alleen als je naar de laatste waarneming vlak voor de publicatie kijkt. Er is niets gezegd over de betrouwbaarheid van GDPNow gedurende de eerste zes weken van het nieuwe kwartaal. Want laten we wel wezen: we zijn volgens de kalender al halverwege het tweede kwartaal, maar de cijfers die nu gepubliceerd worden, gaan eigenlijk allemaal nog over de maand april, het begin van het kwartaal. Eigenlijk geeft GDPNow aan dat het tweede kwartaal zwak van start is gegaan, maar dat hadden we ook al kunnen concluderen op basis van de andere cijfers. Zwakke detailhandelscijfers, tegenvallende banengroei: dat de Amerikaanse economie in april niet heel erg sterk groeide, is wel duidelijk.

Consensus daarentegen geeft ook een verwachting af van wat het getal aan het einde van het kwartaal zal zijn, waarmee de twee getallen momenteel niet echt goed met elkaar te vergelijken zijn. En daar komt een interessant detail om de hoek: volgens de studie van de Atlanta Fed is de consensus-schatting vlak voor publicatie van het nieuwe BBP-cijfer zelfs iets beter qua voorspelling dan GDPNow. Of, zoals ze het zelf omschrijven: “GDPNow model forecasts are found to be only slightly inferior to consensus near-term GDP forecasts from Blue Chip Economic Indicators”

En daarmee komen we op de echte hamvraag: gaat de schatting van GDPNow (de groene lijn in de tweede grafiek) de komende maanden omhoog, of gaat de Blue Chip consensus juist naar beneden? Pas als je daar een harde uitspraak over durft te doen, heb je een echte voorspelling in handen die waarde toevoegt… Misschien moest ik daar maar eens een model van proberen te maken. ☺

Overigens is het niet zo dat alleen de Atlanta Fed zich waagt aan het produceren van een ‘levende’ schatting van de onderliggende economische activiteit. Ook Fulcrum en Now-Casting.com doen een gooi naar de kracht van de onderliggende economie. We hoeven dus echt niet een kwartaal te wachten op de publicatie van het nieuwe cijfer…

http://blogs.ft.com/gavyndavies/files/2015/03/ftblog825.png

http://blogs.ft.com/gavyndavies/files/2015/03/ftblog825.png

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s