Na de mislukte campinghausse hebben we nu te maken met een omgekeerde eindejaarsrally: 2018 is niet bepaald een positief jaar voor aandelen. Waarom? Zoals gebruikelijk is er aan potentiële argumenten geen gebrek: de brexit, de wereldwijd afzwakkende groei, sluimerende handelsoorlogen, Italië en – de onvolprezen ‘mother of all non-indicators’ – de omgekeerde Amerikaanse yieldcurve. Die werden alle de afgelopen weken opgevoerd om te verklaren waarom de internationale beurzen nog wat dieper in het rood zijn beland.

Interessant hierbij zijn de veranderde inzichten rond de Amerikaans-Chinese handelsoorlog, toch een dossier van ‘het kan vriezen, het kan dooien’. Het begon met vorst, toen Trump op 22 maart de eerste concrete stap zette door een 25%-tarief op $ 50 mrd aan Chinese importen af te kondigen. De Amerikaanse aandelenmarkt reageerde sterk negatief en verloor 6% in één week tijd.

In de weken en maanden die volgden escaleerde de situatie gestaag. Begin april sloeg China terug met tarieven op Amerikaanse goederen, vervolgens liepen de onderhandelingen stuk, werden de tarieven per 1 juli echt van kracht en kwam er midden juli een tweede (en zelfs een derde) pakket van Amerikaanse tarieven ter waarde van $ 200 mrd in beeld. Wie denkt dat aandelen het in deze periode zwaar hadden, heeft het bij het verkeerde eind. Tot aan het einde van september liepen Amerikaanse aandelen ruim 12% op.

Waarom negeerde de beurs het handelsconflict? Het gangbare argument was dat Trump ‘precies deed wat hij tijdens zijn verkiezingscampagne beloofd had’. Het was dus weinig verrassend en kon genegeerd worden.

De dooi duurde tot begin oktober, waarna de vrieskou plotseling weer toesloeg. Vorige week was hierbij exemplarisch. De opleving van de beurs als gevolg van de wapenstilstand van negentig dagen duurde precies één dag, waarna de zorgen over de arrestatie van de cfo van Huawei alle winst weer deed verdampen. Het probleem is plotseling ‘structureel’ en ‘kent geen simpele oplossing’. En dat terwijl Trump toch nog steeds doet wat hij beloofd had te zullen gaan doen.

Nou geef ik gelijk toe dat deze weergave te simpel is. Er waren voldoende andere factoren die gedurende de afgelopen zes maanden een rol gespeeld hebben. Toch lijken thema’s in aandelenmarkten een zekere mate van modegevoeligheid te kennen. De vraag van oorzaak en gevolg dringt zich hierbij op. Reageert de beurs op de ontwikkelingen in de wereld, of passen we de verhaallijn aan naar aanleiding van de ontwikkelingen op de beurs? Op de lange termijn zal de eerste optie overheersen, maar ik krijg toch sterk de indruk dat op de korte termijn de tweede optie toch ook duidelijk een rol speelt.