Waar is de groei?

Als de grootste economie van de wereld, ondanks de positieve cocktail van een milde winter, een groei van 586 duizend banen en een duidelijk herstel van het producentenvertrouwen, slechts met 0,3% groeit, wordt het wellicht eens tijd om toe te geven dat de wereld een groeiprobleem heeft. Let wel, die 0,3% groei voor de Amerikaanse economie is nog niet officieel, maar het is de laatste schatting van de Atlanta Fed, die met hun succesvolle GDPNow indicator in staat is gebleken betere schattingen af te geven dan de consensus. Zelfs als we ons vastklampen aan de optimistischere schatting van 1,1% van de New York Fed, valt toch moeilijk te ontkennen dat het allemaal niet overhoudt.

Nu heb ik hier al vaker betoogd dat het me weinig verbaast dat de gemeten groei tegenvalt als de opkomst van Wikipedia en nu.nl louter op negatieve wijze in de berekening van de BBP-statistieken terugkomt. Steeds meer producten zijn gratis en vallen daarmee buiten de boot, maar ook de (toegevoegde) waarde van bijvoorbeeld een smartphone komt niet op correcte wijze in de BBP-groeicijfers terecht. Dat de groei tegenvalt als juist het meest dynamische deel van de economische activiteit niet correct in de statistieken terugkomt, kun je moeilijk verrassend noemen. Ik blijk daarmee een aanhanger te zijn van wat ze in de Financial Times de MisMeasurement Hypothesis hebben gedoopt. Of deze stroming in staat is om alle tegenvallers te verklaren, is overigens nog onderwerp van discussie: de meeste research lijkt overigens tot de conclusie te komen dat dat niet het geval is.

Mismeting lost zeker niet alles op
Maar stel nu eens dat het inderdaad zo is dat de opkomst van gratis digitale diensten leidt tot een gat tussen de werkelijke en gemeten economische activiteit, wat voor consequenties heeft dat? Sommige problemen vervallen daarmee. Zo is de lage arbeidsproductiviteit slechts een meetprobleem: de echte economische activiteit wordt onderschat, waardoor het lijkt alsof we minder productief zijn. Een groei van slechts 0,3%? Meetprobleempje.

Andere problemen lost dit echter niet op. Zo zijn belastinginkomsten gekoppeld aan de gemeten omzet/consumptie: op gratis diensten is het immers moeilijk BTW heffen. Als overheden, door te bezuinigen, compenseren voor deze tegenvaller, heeft dat wel degelijk een reëel economische impact. Daarnaast lijkt het logisch dat ook de winstgevendheid van het bedrijfsleven eerder gekoppeld is aan de gemeten BBP-cijfers en veel minder baat heeft van de gratis digitale diensten. Tegenvallende winstgroei leidt vervolgens tot tekortschietende rendementen, wat het spaar- en consumptiegedrag beïnvloedt. Hetzelfde doet zich voor als centrale banken hun beleid op de tegenvallende BBP-groeicijfers richten en zo de rendementen op de obligatiemarkt onder druk zet.

Kortom, de MisMeasurement Hypthesis verklaart wellicht waarom BBP groei tegenvalt, maar lost daarmee zeker niet alle problemen op.

(origineel gepubliceerd in het Financieele Dagblad van 18 april 2016)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s