Bijsluitertje lezen

In de vele analyses die ik de afgelopen weken gelezen heb over het gevoerde ECB-beleid, ben ik opvallend vaak de vergelijking met een zieke patiënt (=Europese economie), een dokter (=Draghi), en een toegediend medicijn (=negatieve rente) tegengekomen. De beoordeling van rol van Draghi als dokter varieerde hierbij van kwakzalver tot een kundige arts die zijn best deed de chronische ziekte van de patiënt onder de duim te krijgen: het woord stervensbegeleiding ontbrak hierbij overigens niet altijd.

Wat ik van onze arts vind? Als ik hem zo tijdens de laatste persconferentie in actie zag, roept het bij mij een sterk ‘het-komt-wel-goed-mevrouwtje’ gevoel op. Zo van: wij hebben ervoor geleerd, wij weten wat we doen. Vooral de uitspraak dat we momenteel waarschijnlijk ‘rampzalige deflatie’ zouden hebben als de ECB niets had gedaan, sterkte me in dat gevoel. Zo van: we zijn goed bezig. Dat dit bij gebrek aan een parallel universum totaal niet hard te maken is, geeft te denken. Iets te zeker van zijn zaak, zou ik zeggen: typisch een dokter waar je voor de zekerheid toch maar even de bijsluiter erop na slaat.

En laat die nou ontbreken, die bijsluiter. De samenstelling van het medicijn kunnen we keurig uitgewerkt vinden op de ECB-website, maar over de actieve stoffen, de mogelijke allergische reacties en ongewenste bijwerkingen lees je niets. Vandaar mijn voorzet tot de bijwerkingen bij het huidige monetaire beleid van de ECB. Hierbij maak ik overigens handig gebruik van de waarschuwingen die we het afgelopen jaar hebben gezien van officiële instanties zoals De Nederlandsche Bank, de Autoriteit Financiële Markten en de Bank for International Settlements. Aanvullingen zijn welkom.

Bijsluiter:
‘Negatieve rentes leiden tot (ernstige) verstoringen op de financiële markten, waarbij beleggers meer risico’s nemen om toch nog enig rendement te krijgen. Er zijn meerdere gevallen bekend waarbij een (te) lage rente tot zeepbellen in (Amsterdams) vastgoed hebben geleid. Lagere en/of negatieve (kapitaalmarkt)rentes hebben in het verleden geleid tot een (sterke) verzwakking van de dekkingsgraad van pensioenfondsen en hebben daarnaast een aantoonbaar negatieve invloed op de winstgevendheid van het bankwezen. Met enige regelmaat heeft een lagere kapitaalmarktrente – tegen de verwachtingen in – tot hogere besparingen geleid, omdat beleggers meer gaan sparen ter compensatie van lagere rendementen. Er zijn ook gevallen bekend waarbij een renteverlaging tot minder investeringen leidde, aangezien het als een teken van toegenomen onzekerheid werd geïnterpreteerd. Lage rentes kunnen een nadelig langetermijneffect hebben, doordat ook onrendabele en traag groeiende bedrijven in staat zijn te overleven. Lage rentes kunnen tot te hoge schuldniveaus leiden, omdat de rentelast vertekend laag is. Overmatig gebruik kan leiden tot een sterke stijging van papiergeld in omloop, (hyper)inflatie en een sterk verlies in het vertrouwen in het financiële systeem. Minder effectief in combinatie met bezuinigende overheden.’

(origineel gepubliceerd in het Financieele Dagblad van 21 maart 2016)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s