Wikipedia remt de groei

Hoeveel draagt Wikipedia bij aan de groei van de Amerikaanse economie? Ik heb net een half uur achter Google gezeten om te kijken of er al iemand zo dapper was geweest om een antwoord te geven op deze vraag, maar helaas zonder resultaat. Waarom ik de vraag stel? Omdat ik het angstige vermoeden heb dat Wikipedia volgens de BBP-statistieken per saldo negatief heeft bijgedragen aan de gerapporteerde groei. Het is een gratis dienst, heeft geen prijs en dus voegt het niets toe in de vorm van meetbare productie. Gratis is niets waard volgens de BBP systematiek. Daarentegen zal de opkomst van Wikipedia ten koste zijn gegaan van de omzet van naslagwerken en wellicht ook tijdschriften. Een daling van de omzet en daarmee dus negatieve groei. Wikipedia bedankt.

Wat voor Wikipedia geldt, geldt uiteraard ook voor nu.nl, voor Google en voor elke gratis dienst die op internet wordt aangeboden. Zolang het verdienmodel via advertentie-inkomsten loopt, zal het nog enigszins in de BBP-statistieken terugkeren in de vorm van marketingomzet, maar de dienst zelf niet. Skype, email: het is dat we voor onze wifi-aansluiting betalen, maar verder komt het voornamelijk als negatieve groeivoet terug in de berekening van het BBP, omdat het ten koste gaat van de oude, traditionele post- en telecombedrijven. Dat kennis en communicatie steeds goedkoper en gemakkelijker beschikbaar geworden, dat we met zijn allen bovendien nog eens veel efficiënter zijn geworden, dat is wel duidelijk. Alleen komt dat in de BBP-cijfers niet terug.

Digitaal wordt niet goed gemeten

Vorige week publiceerde McKinsey een uitgebreide studie waarin de opkomst van digitale diensten centraal staat. Hierbij wordt een link gelegd tussen de tegenvallende ontwikkeling van de wereldhandel enerzijds en de opkomst van digitale datastromen anderzijds. Duidelijk is dat een groeiend deel van de handel tegenwoordig via het internet plaatsvindt. Muziek en films zijn gedigitaliseerd, voor een goede, gratis opleiding heb je tegenwoordig alleen nog maar een computer nodig en ook 3D-printing –hoewel qua aandeel nog klein- verlaagt de handel verder. Handel wordt gemeten, die datastromen worden grotendeels over het hoofd gezien, aldus McKinsey. Wat voor de handel geldt, geldt dus ook voor de berekening van het BBP. De hele digitalisering leidt tot een veel gunstigere ontwikkeling van zowel economische activiteit als van productiviteitswinst dan wat de BBP-groeicijfers laten zien. Over welvaart heb ik het dan helemaal maar niet.

Nu zeg ik hopelijk niets nieuws, maar als ik al dat gesomber over ‘secular stagnation’ lees, bekruipt me het gevoel dat dit punt niet overal even duidelijk is aangekomen. Het BBP was en is een discutabel concept, dat in de hele discussie over tegenvallende groei op zijn best een bijrol zou moeten spelen. Helaas lijkt het er momenteel echter met de hoofdrol van door te gaan.

(origineel gepubliceerd in het Financieele Dagblad van 29 februari 2016)

One thought on “Wikipedia remt de groei

  1. Pingback: Weak numbers | Best of the Web

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s