Laten we de rente verlagen!

Als het de Bank of Japan (BoJ) te doen was om Japanse banken met zachte hand te dwingen om hun overtollige kapitaal naar de economie terug te leiden, kunnen we stellen dat de renteverlaging van eind januari niet helemaal is uitgepakt zoals verwacht. Sinds het rentebesluit is de yen 5% duurder geworden, kelderde de Japanse beurs met 12%, waarbij een hoofdrol was weggelegd voor de Japanse bankensector die met een kleine 30% in waarde daalde. Een prima omgeving om wat extra geld uit te lenen, lijkt me zo. Moet je uiteraard nog wel iemand vinden die met deze gure tegenwind bereid is om geld te lenen.

Nu is het onzin om te stellen dat het bloedbad op de Japanse financiële markten volledig te danken is aan die renteverlaging. De Chinese groeiverzwakking, liquidatie van aandelenportefeuilles door olielanden, de angst voor een Amerikaanse recessie, comeback-kid eurocrisis: er speelt nogal wat momenteel. Sterker nog, je kunt zelfs beweren dat de renteverlaging helemaal niet de oorzaak van de correctie was. Op de dag van de aankondiging reageerde de Japanse beurs immers nog verheugd en verzwakte de yen, precies zoals de BoJ het graag zag. Een dergelijke interpretatie gaat echter voorbij aan het feit dat de Japanse bankensector gelijk onder druk kwam en in twee dagen tijd 10% moest inleveren. Oorzaak: onzekerheid over de onderliggende winstgevendheid nu er rentekosten over (een deel) van de reserves gerekend zouden gaan worden. 10% lager op een renteverlaging van 0,1%, en dan nóg zijn er mensen die beweren dat het rentewapen bot is… Alleen jammer dat de koersreactie de verkeerde kant op was.

Wat is de doelstelling, eigenlijk?

Wat hopen de BoJ of de ECB nu eigenlijk precies te bereiken met die verdere verlaging van de rente? Wat is nu eigenlijk de doelstelling van het huidige monetaire beleid? Als ik de diverse centrale bankiers goed beluister, trachtten ze koste wat kost te voorkomen dat we in een nieuwe Grote Depressie terechtkomen, waarbij deflatie een zichzelf versterkend proces wordt en waarbij het rentebeleid zijn effectiviteit verliest. Een lovenswaardig streven, maar als ik zo naar Japan kijk, kan ik moeilijk anders dan concluderen dat het rentebeleid allang niet meer werkt. De hoop is wellicht dat de extreem lage rente via vermogenseffecten een positieve rol speelt op de economie, maar de ontwikkelingen van de laatste weken laten zien dat die truc eveneens ver voorbij de houdbaarheidsdatum is. Obligaties opkopen? Been there, done that.

Als je echt bang bent voor een depressie, ligt de oplossing voor de hand: geld direct overmaken naar het volk. Het is direct, vele malen efficiënter en ook nog eens rechtvaardiger. En ja, het is inflatoir. Of zullen we zeggen, anti-deflatoir? Laat dat nou net het doel zijn…

(origineel gepubliceerd in het Financieele Dagblad van 15 februari 2016)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s