Ellende…

https://www.washingtonpost.com/news/wonk/wp/2015/11/11/this-chart-says-americas-not-miserable-anymore-its-wrong/

Goed nieuws mensen, de Amerikaanse ellende is achter de rug! Alleen vreemd dat niemand echt tevreden lijkt te zijn…

Ellende? Wordt dat gemeten dan? Lopen er serieus enquêteurs langs de deur om te vragen hoeveel ellende mensen de afgelopen maand ervaren hebben? Kat dood, ellende omhoog? En die ellende is gedaald tot 5,07%: weten we zeker dat het niet 5,08% moet zijn?

De grafiek van vandaag roept in de eerste instantie een hoop vragen op, want het begrip ellende -of eigenlijk misery het woord dat ik in ‘ellende’ vertaald heb- is nogal een open begrip. Armoede, schuld, werkloosheid, ziekte: het zijn allemaal zaken die van belang kunnen zijn als je het over ellende hebt, dus hoe breng je dat allemaal bij elkaar?

Niet. Of althans, bij mijn weten is het nooit de pretentie geweest van de bedenker van de Misery index (Arthur Okun) om een goede weergave te geven van alle ellende in een land. Hij identificeerde simpelweg twee maatstaven die de gemiddelde werkgever –of de meer gangbare term in die tijd ‘arbeider’- kopzorgen gaven: werkloosheid en inflatie. De werkloosheid geeft hierbij weer hoeveel mensen er op zoek zijn naar een baan (en die niet kunnen vinden), inflatie geeft aan hoeveel je per saldo kan kopen voor je vaste (nominale) loon. Hoge inflatie is negatief voor je koopkracht, beperkt in feite hoeveel je kunt kopen voor de uren die je gewerkt hebt. T

Tel die bij elkaar op en dan heb je de Misery index, een soort graadmeter van de gezondheid van de economie. Dat verklaart ook gelijk waarom de index zo nauwkeurig gemeten kan worden, niet geremd door gestorven huisdieren of naderende griepgolven. En met de laatste stand van 5,07% zit de Amerikaanse economie met de laagste ‘ellende’ sinds de jaren vijftig.

 

Vanwaar die onvrede?
Minder ellende dan in de vrolijke jaren 90? Positiever zelfs dan in de jaren zestig, toen de Amerikaanse economie gemiddeld nog met 4,5% groeide? Wat zitten al die Amerikanen dan toch te zeuren dat het vroegâh allemaal beter was?

Het antwoord op deze vragen is uiteraard makkelijk te geven: je kan je hard afvragen of de Misery index wel een goede weergave is van de onderliggende ellende. Dat heeft alles te maken met de beide reeksen die aan de Misery index ten grondslag liggen. Om dat duidelijk te maken laat ik hier nogmaals de index zien, maar dan ook weergegeven met de twee sub-indices.

iOBbBBIyyQYAiYE_TNGouYzJKXejcFtIPPYIiytjxaCc4UF2N9sp91kPa5ofB5vjKppHWn-zQuozAguUCejJ-Tqag_w2CqBHAGEyZTZBByxIucZ72NlaQ2wDRdLEJ54e0MFnm-8ArGVRoJV6

Daar valt gelijk al iets vreemds op. Kijk vooral even naar de abrupte (zij het tijdelijke) daling die de index liet zien in de periode 2008-2009. De wereldeconomie stond in vuur en vlam, werkloosheid liep rap op, het financiële systeem stond aan de rand van de afgrond, maar toch liep de index in een jaar tijd met vier volle punten terug. De oorzaak is uiteraard simpel genoeg: in die periode sloeg de Amerikaanse inflatie (5,7% in juli 2008) in een jaar tijd om naar deflatie (-2,1% in juli 2009). Of de arbeiders stonden te juichen over deze onverwachte stijging van de koopkracht, is op zijn zachts gezegd twijfelachtig. Inflatie is weliswaar ongunstig, maar deflatie kan net zo goed als een negatief punt worden opgevat. Ook nu is het (gebrek aan) inflatie de belangrijkste reden waarom we een historisch dieptepunt in de Misery index hebben weten neer te zetten: hoewel de werkloosheid eind jaren 90 lager lag, was er toen nog sprake van een normaler niveau van inflatie.

Maar ook de andere variabele, de werkloosheid roept vragen op. Ja, de Amerikaanse werkloosheid is de afgelopen jaren gedaald, maar dat is voor een belangrijk deel te danken geweest aan het feit dat veel Amerikanen zich van de arbeidsmarkt hebben teruggetrokken. Ontmoedigde werkers, die weten dat de kans klein is dat ze ooit nog een baan zullen vinden. Of die nu zo gelukkig zijn, kan je je uiteraard afvragen. Vandaar dat er veel mensen zijn die zeggen dat je momenteel niet naar de officiële werkloosheid moet kijken (bekend onder de naam U3), maar dat je beter naar een alternatieve maatstaf kan kijken, de zogenaamde U6 maatstaf. Deze maatstaf houdt niet alleen rekening met die ontmoedigde werkers, maar bijvoorbeeld ook met mensen die parttime werken, maar eigenlijk liever voltijds zouden willen werken. Volgens deze maatstaf is de werkloosheid moment 9,8%… Het enige nadeel van deze werkloosheid is alleen dat hij pas sinds 1994 wordt gepubliceerd, waarmee de vergelijking met de jaren zestig niet meer mogelijk is.

 

Alternatief

En zo kom ik met een alternatieve Misery index. Niet dat ik hiermee pretendeer de echte ellende goed weer te geven –dat kan je volgens mij nooit voor elkaar krijgen door naar slechts twee variabelen te kijken-, maar gewoon om wat te doen met de tekortkomingen van het oude model. Hierbij kijk ik niet naar het absolute niveau van de inflatie laat ik hierbij meewegen, maar de afwijking van die inflatie van de doelwaarde, die ik –volledig ondemocratisch- op 2% heb gezet. Uiteraard kan je eindeloos over discussiëren of 4% inflatie erger of even erg als 0% inflatie, maar dat geloof ik verder wel. De tweede aanpassing is de toepassing van U6. Ook dit is discutabel, al was het maar dat daardoor de historie van de grafiek gekortwiekt wordt. De uitkomst ziet er in elk geval zo uit:

AgdDs-LTKXjRr_DNJNVm7X4LDb2LY3ADowASJnyMno8lTuXYLWkj9m3b8xD3fP_U3xsfycJPgb4UNOkTzQdQZip15WfEH_Oe1lPuP-m7mN0ruPnZkmt-bQOg6MBPbcwF-1uyRwNLo_NMUrXo

Of dit de onderliggende ellende goed weergeeft, weet ik niet, maar dat deze zwarte lijn wat meer in lijn ligt met het gemopper over de zwakke performance van de Amerikaanse economie, is in elk geval wel duidelijk.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s