lineaire prietpraat

Toen ik vorig jaar een dagje mocht aanschuiven bij een congres van de Singularity University in Amsterdam, was dat een enerverende ervaring. Mocht u het niet weten, singularity verwijst naar het moment waarop technologische vooruitgang een kritische grens doorbreekt, waarna de techniek zich in een almaar versnellend onstuitbaar proces uitbreidt, daarbij de capaciteiten van de mens ver achter zich latend. Het was een soort science-fiction-meets-reality show, waarbij alle remmen voor een dag werden losgelaten. Of het nou om vergrijzing, de eindige voorraad grondstoffen of global warming ging, geen probleem bleek opgewassen tegen de kracht van exponentiële groei. Het werd allemaal ook nog eens opgeleukt met verhalen over lichtgevende katten en kekke filmpjes over smogvrije parken in China: een goudmijn voor elke would-be social media expert. Leuk, informatief en prikkelend.

Maar tegelijkertijd vond ik het ook uitermate vermoeiend. Alles in die overtreffende trap. Energieprobleem? In 2025 wordt 100% door onze energiebehoefte door zonne-energie opgewekt! Dat voor die claim verder geen enkele onderbouwing werd gegeven en dat de claim nogal ver verwijderd was van de 25% die andere instellingen voor 2050 noemen, was bijzaak. Vergrijzing? Binnen 25 jaar kan iedereen oneindig als 25-jarige door het leven gaan, dus daarmee is het vergrijzingsprobleem opgelost! Dat daarmee het probleem van bevolkingsomvang en de beperkte grondstoffen op deze planeet alleen maar groter werd, was iets waar alleen ongelovigen wakker van konden liggen. Dergelijke ongelovigen werden bovendien weggezet als mensen die ‘lineair’ bleven denken, die vasthielden aan een zienswijze van de vorige eeuw. De Singularity University deed wat dat betreft niet onder voor een reguliere godsdienst, met dezelfde beperkingen ten aanzien van al te kritische geluiden.

Waar is de fact-checker?!

Kortom, na een dagje Singularity University had ik een schreeuwende behoefte aan een goede fact-checker. Hoe realistisch is het te verwachten dat de exponentiële groei die zich in de omgeving van bits en bytes voordoet, ook voor atomen opgaat? Hoe positief is het voor de koopkracht als over tien jaar inderdaad 40% van de S&P500 bedrijven weggevaagd blijkt te zijn? Hoe komt dat in de economische cijfers tot uitdrukking? Bij de Singularity University veel vragen, maar weinig antwoorden.

Deze week gaf William Nordhaus in een studie “Are we approaching an economic singularity?” een eerste aanzet van een antwoord. Daarbij identificeert hij vanuit de economische theorie zeven indicatoren die gebruikt kunnen worden om vast te stellen of dat punt van singulariteit al in het verschiet ligt. Te denken valt aan factoren als stijgende productiviteit, een groeiende kapitaalgoederen voorraad, maar ook relatieve en loon- en prijsontwikkelingen. Zijn oordeel: op basis van deze indicatoren duurt die singulariteit nog wel een jaartje of 100.

Ik ben benieuwd naar de reactie van de Singularity University: ik vermoed zo dat ze het lineaire prietpraat vinden…

(origineel gepubliceerd in het Financieele Dagblad van woensdag 16 september 2016)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s