Marktcorrecties en recessies

http://uk.businessinsider.com/sp-500-bear-markets-and-recessions-2015-8

Kelderende koersen, bloedrode schermen, onzekerheid alom. Is dit het begin van een nieuwe bear-market of slechts een tijdelijke correctie?
Nou krijg ik de vraag met enige regelmaat gesteld, maar de afgelopen weken kwam hij weer wat vaker langs: is dit het begin van de Grote Correctie? De oorzaak was simpel: een bloedbad op de internationale beurzen, waarbij een hoofdrol was weggelegd voor de onzekerheid rond de Chinese economie. Nou rommelde het al een tijdje op de Chinese beurs, maar toen de Chinese autoriteiten op 11 augustus de yuan liet devalueren, breidde de onrust zich als een olievlek uit. Dat de Europese en Amerikaanse markten in drie dagen meer dan 10% inleverden, werkten het gevoel van onzekerheid stevig in de hand.

Dus, was dit het begin van de Grote Correctie? Nee, niet, of althans dat is de strekking van de grafiek van deze week. Een mooie grafiek is het zeker en de boodschap klopt voor de verandering ook nog eens! De grafiek brengt eigenlijk vier elementen bij elkaar: 1) de Amerikaanse recessie (grijze balkjes), 2) de frequentie van majeure correcties op de aandelenmarkten (blauwe balkjes), 3) de grootte van het koersverlies (de hoogte van de blauwe balkjes) en 4) de duur van de correcties. Een ‘majeure correctie op aandelenmarkten’ wordt in het jargon ook wel een bear market genoemd, wat gedefinieerd wordt als een koersdaling van 20% (of meer).

Wat zie je? De balkjes vallen vaak samen. Van de negen bear markets die de S&P500 sinds 1950 heeft meegemaakt, vallen er zes samen met een recessie periode. De boodschap? Aangezien we geen Amerikaanse recessie verwachten, zal het met die berenmarkt ook wel loslopen.

Kritische consument
Nou ben ik altijd een kritische consument van grafieken, en daar ga ik deze keer geen uitzondering op maken. Zes van de negen is best aardig, maar dat betekent tegelijkertijd dat er wel degelijk drie van de negen hebben plaatsgevonden buiten een recessie om. Vooral die correctie van 1987 -dat hele kleine smalle balkje in de grafiek- is hierbij interessant. Zoals wellicht bekend duikelde de Amerikaanse beurs op de Black Monday alleen al met meer dan 20%, waarna de beurs stabiliseerde. De grafiek doet het voorkomen alsof het een tijdelijk en nietszeggende gebeurtenis was, maar dat was het zeker niet. Per saldo verloren de Amerikaanse beleggers ruim 30% op hun aandelen en het duurde al gauw twee jaar voordat de verliezen weer waren weggepoetst. Zelfs als er geen recessie komt, is dat geen al te positief vooruitzicht. Dat het lijntje zo dun is hangt samen met het feit dat het einde van de bear market wordt geprikt op het moment dat aandelen weer 20% zijn gestegen vanaf de bodem.

Een tweede punt is de vraag of bear markets het gevolg zijn van recessies, of dat recessies juist het gevolg zijn van bear markets. Voor beide valt wat te zeggen. Recessie leiden tot lagere winsten en hogere faillissementen wat tot lagere koersen leidt. Andersom leiden lagere koersen tot een verlies van vermogen en tot het opdrogen van financieringsmogelijkheden door bedrijven, wat een recessie in de hand werkt. Het feit dat aandelenbeurzen in alle gevallen al meer dan 20% lager stonden voordát de recessie begon, lijkt in elk geval ondersteuning te bieden voor de tweede redernering. In dat geval is het niet echt heel overtuigend om te stellen dat er geen recessie is en dat het daarom wel goed komt met die beurs: laten we eens kijken naar de beurs om te zien wat er met die recessie gaat gebeuren!

Nou geloof ik zelf niet dat het óf het één is, óf het andere is. De 10% correctie die de Amerikaanse beurs heeft laten zien, zal de Amerikaanse economie niet in een recessie storten en ook een 20% correctie overleven ze daar wel: dat er in 1987 ook geen recessie volgde geeft aan dat het zeker niet onmogelijk is.

Een derde punt is dat we –zoals wel vaker- wel heel erg naar slechts één markt zitten te kijken: de VS. Nou is daar een goede reden voor: de data gaat verder terug en de manier waarop de recessies worden bepaald (op mandbasis) is eveneens beter dan de definitie die elders wordt gehanteerd (twee achtereenvolgende kwartalen van negatieve groei). Toch is het aardig om in elk geval één ander voorbeeld naar voren te schuiven, namelijk Japan. Onderstaande grafiek laat de teloorgang van de Nikkei zien. De piek (december 1989) viel niet samen met een recessie en zelfs de eerste twee jaar na het klappen van de zeepbel (1990-91) groeide de Japanse economie nog aanzienlijk (gemiddeld 4% volgens de data van het IMF). Van een recessie was dus geen sprake, maar nam niet weg dat aandeelhouders een verlies van 40% voor hun kiezen kregen. Het voorbeeld geeft aan dat je echt geen recessie nodig hebt om een stevige correctie voor je kiezen te krijgen: overgewaardeerde aandelen zijn op zich al voldoende.

En laten Amerikaanse aandelen momenteel aan de prijs zijn…

Figure 1 Teloorgang van de Nikkei

w2JPVI0DV_8E39CkxoWy6J_iCfaoqmgVZj0i6oGeedp-YMc5r77oZEpC2T8XuNC_Vy5_I3wgr0VSeG4cPlSDjRlTs558gl_Rn6AGfJNCzPcdwKobZ0uBpl9oQxmBKxfUxnv48QFBdI6jQGbL

Overigens, om toch met een positieve noot te eindigen, geloof ik ook niet dat we aan de vooravond van een Grote Correctie staan. Amerikaanse aandelen zijn weliswaar niet goedkoop, maar ook zeker niet zo duur als Japanse aandelen eind jaren tachtig. Bovendien draait de Amerikaanse economie lekker en is niet heel erg gevoelig voor de groeiafzwakking of onrust in China. Dat de beurs enigszins volatiel zal blijven, geloof ik verder wel: dat is een risico dat ik bereid ben te nemen.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s