Zeepbel indicator!

http://uk.businessinsider.com/sothebys-stock-bubble-chart-2015-8

Wie de afgelopen 15 jaar actief is geweest als belegger zal aan den lijve ondervonden hebben hoe groot de invloed van zeepbellen wel niet kunnen zijn. Een zeepbelindicator is daarom geen overbodige luxe…

Het beroemde voorbeeld van hoe groot zeepbellen precies kunnen zijn en hoe belangrijk de timing daarbij is, is die van Greenspan. In december 1996 nam hij de befaamde woorden ‘irrational exuberance’ in de mond, waarbij hij zich afvroeg of beurzen niet te ver waren doorgeschoten. De S&P500 had gedurende dat jaar een plus van meer dan 20% laten zien, na de toch al niet onaardige 35% in 1995. Bovendien had zich sinds de recessie van 1990 geen echte grote correctie meer voorgedaan, wat de toestroom van kapitaal naar de aandelenmarkt alleen maar aanzwengelde. Hierbij speelde de opkomst van het internet eveneens een rol: de koerssprong van de Nasdaq was nog veel groter dan die van de S&P500, waarbij duidelijk was dat je niet hetzelfde kon zeggen over de onderliggende winstgevendheid.
De beurs vond zijn overpeinzing niet echt leuk: aandelen zakten de dag die volgde weg. Om de opmars vervolgens doodleuk voort te zetten. In de ruim drie jaar die volgden, steeg de Nasdaq met bijna 300%, waar de S&P500 het met een bescheidenere plus van 100% moest doen. Beleggers die de woorden van Greenspan serieus hadden genomen, lieten een hele grote winst liggen. Zij die zijn woorden helemaal in de wind sloegen, stond vervolgens de correctie van 2000-2002 te wachten.

Timing is everything
Het voorbeeld geeft aan dat het niet alleen belangrijk is een zeepbel te herkennen, maar bovendien om een indicator te hebben die aangeeft wanneer de bubbel op barsten staat. Een jaar te vroeg (of te laat) uitstappen kan, juíst bij een zeepbel, het grote verschil maken.

Enter de Sotheby’s indicator! Sotheby’s is het wereldberoemde veilinghuis, waar de miljonairs van deze wereld kunst, antiek en dure prullaria kopen. Bij veel van deze spullen is het moeilijk om vast te stellen wat de echte, onderliggende waarde is. Wat is bijvoorbeeld de waarde van een van Gogh? 1 miljoen, 10 miljoen? 100 miljoen? Het is uiteindelijk toch een beetje wat de gek er voor geeft. Aangezien de winst van Sotheby’s afhangt van de prijzen die bij de veilingen worden betaald, is het dus best logisch te veronderstellen dat de prijs van het aandeel Sotheby’s een beetje als een bubble-indicator werkt. Dotcom miljardairs die plotseling kunst gaan kopen op basis van de voornotering van de IPO: dat soort werk.

Dat die pieken in het aandeel Sotheby’s precies samenvallen met de grootste zeepbellen die we de afgelopen 25 jaar hebben gezien, kan dan niet slechts toeval zijn, of toch? Hebben we hier dan echt de ultieme zeepbel indicator te pakken?

Burst the bubble
Sorry to burst your bubble, maar het antwoord is, nee. Zoals wel vaker is er sprake van een mooie vorm van how-to-lie-with statistics. Het probleem is simpel: het is op zich niet zo heel vreemd dat een aandeel een piek bereikt op het moment dat de markt als geheel ook piekt. Alles wordt duurder, en dus ook de individuele aandelen. Het aandeel is pas een goede bubbel indicator als het eerder en harder oploopt dan de markt en vervolgens ook weer harder daalt dan de markt. Anders gezegd, je moet corrigeren voor het feit dat alle aandelen in 2000 en 2007 opliepen door naar de relatieve performance van Sotheby’s ten opzichte van de S&P500 te kijken. En dat verandert het beeld wel wat:

T3KT-AKmJV-5pRVUj2O5MuCEI30-cyehvOkvobFx6oSDRAggn-LPQhnJSXbi4Ks19vhY23jMTzlYkZ2Ar1pkbap-I_oQDzkMW66IPTbTfP4k7uJsdZMDijQyJQPsqwYl0KM8kFb2pJCSF6K0

De piek van 2000 is weinig meer dan een hobbeltje geworden, terwijl er in 1993 en 2011 twee nieuwe –valse- signalen zijn opgedoken.

Nou kan ik me voorstellen dat u de moed niet zo snel verliest en dat u liever naar dat eerste plaatje blijft kijken. Ook goed, maar verwacht dan nog steeds geen wonderen: qua timing laat de indicator dan ook nog wat steken vallen. Op zich ‘werkte’ de indicator in 1989 nog wel goed: twee maanden voordat de Nikkei het hoogste punt aantikte, zette Sotheby’s de daling al in. Had je alleen wel moeten weten dat je de Nikkei moest verkopen, want de Amerikaanse markt deed verder weinig met het signaal: de verliezen in 1990 bleven beperkt, waarna de S&P500 de opmars gewoon weer oppakte. In 1999 ging het echter minder goed: al in april van dat jaar ging de indicator op rood. De Nasdaq steeg in de twaalf maanden die volgden met een niet te versmaden 100%… Alleen in 2007 klopte de markt (VS) en het signaal (oktober) redelijk. Als ik de nieuwsflow van dat moment echter lees, hing die piek overigens voornamelijk samen met de kooplustigheid van rijke Chinezen en Russen…

Doe er uw voordeel mee zou ik zeggen. Ik handel er in elk geval niet op. Dat de zeepbel in de Chinese aandelenmarkt ook niet echt in de grafiek terug te vinden is, geeft te denken.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s