Schuld is niet slecht?

http://www.voxeu.org/article/debt-miracle-why-country-borrowed-most-industrialised-first

Wie –zoals onder andere ik- denkt dat hoge schulden slecht zijn voor de economie, heeft het wellicht bij het verkeerde eind. Of althans, dat is de strekking van het verhaal achter de grafiek van vandaag.
Aan de grafiek zelf kan je overigens niet aflezen dat hoge schuld goed zou zijn voor de economie: de grafiek laat eigenlijk alleen het verband tussen schuld en oorlogen zien, dus over de economie zegt het verder weinig. De grijze vlakken zijn de periodes waarin het Britse rijk in oorlog was met één of meer van de landen of één van de opstandige koloniën, gedurende de periode 1680-1850. De grafiek laat niet alleen zien dat oorlogen in die periode schering en inslag waren, laat ook duidelijk zien hoe ‘goed’ oorlogen waren voor de opbouw van schuld. Had het Britste tijk in 1680 nagenoeg geen schuld, was dat in 1825 opgelopen naar 250%. Zoals je kan zien vond deze stijging vrijwel volledig plaats in de periodes dat er oorlog gevoerd werd: in de spaarzame periodes waarin er niet gevochten werd (witte periodes in de grafiek), liep de schuld (als percentage van het BBP) doorgaans terug.

War, what is it good for, lijkt de simpele conclusie, als je het hierbij zou laten, maar er is meer. De grafiek was een illustratie bij een korte (beschrijvende) studie met de titel “Debt mircale: why the country that borrowed the most industrialised the first”, waarbij uiteraard verwezen wordt naar het feit dat de industriële revolutie als eerste in het Verenigd Koninkrijk plaatsvond. Hoge schuld is slecht voor economische groei (toch?) dus hoe kan het dat juist het VK als eerste het industrialisatieproces inzette? Ter achtergrond: de industriële revolutie begon ergens in 1760-1780 en was in het VK pas ergens in 1830 tot 1840 tot volle wasdom gekomen.

Schuld was de katalysator
De auteurs stellen dat de hoge schuld juist de katalysator is geweest in dit hele proces. Doordat er zoveel schuld was, ontstond er een interesse voor obligaties. De stijging van staatsschuld betekende dat er een nieuwe beleggingscategorie was ontstaan en dat zette een wijziging in de allocatie van kapitaal in werking. Waar voorheen voornamelijk in land en het onderhoud van land werd geïnvesteerd, werd de belegginsstroom (geleidelijk) verlegd naar staatsobligaties. Als gevolg hiervan werden er veel landwerkers ontslagen, waarmee de lonen onder druk kwamen te staan, wat vervolgens de industriële revolutie een handje hielp.

Om eerlijk te zijn, vind ik het een nogal zwak verhaal, zonder al te veel onderbouwing. Het beeld dat er alleen maar in land werd belegd en dat dat door de hoge staatsschuld veranderde klopt in elk geval van geen kant: de South Sea zeepbel (de tweede grote zeepbel na de Tulpenmanie) vond in 1720 plaats, dus ook toen werd er al volop belegd. Verder ontbreekt bijvoorbeeld data over de ontwikkeling van landprijzen om aan te tonen dat iedereen zich uit land terugtrok, waarbij ik me bovendien afvraag of er nou echt zoveel arbeid kan zijn vrijgevallen, als er inderdaad minder in landonderhoud werd geïnvesteerd. Kortom, ik heb zo mijn twijfels bij dit verhaal.

Maar toch..
Dat neemt niet weg dat de hoge schuld in dit specifieke geval geen al te grote beperking lijkt te zijn geweest voor de technologische ontwikkeling die plaatsvonden. Daar komt bij dat de auteurs een interessante omschrijving geven van de situatie die indertijd gold:

“Growth was relatively slow, especially in the beginning (Crafts 1985) – but technological change was probably quite rapid (Temin 1997). (…) Rates of return were high in industry, but little capital chased these returns. Wages failed to keep up with productivity despite the rapid move out of the countryside and into the cities.”

Als je niet zou weten dat ze het over de 18de eeuw hebben, zou je zo kunnen denken dat het over de huidige situatie gaat, toch? Trage groei, gecombineerd met grote technologische voortgang (check), hoge winstmarges (check), lonen die achterblijven bij productiviteitsgroei (check). Uiteraard klopt de quote niet perfect (er is momenteel veel te veel kapitaal dat op zoek is naar rendement, bijvoorbeeld), maar de overeenkomsten vallen op.

Nou maar hopen dat men over 100 jaar terugkijkt op de huidige periode als de vooravond van de nieuwe industriële revolutie…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s