Einde van de expansie in zicht?

http://uk.businessinsider.com/duration-of-us-economic-expansions-since-the-1850s-2015-4

Het is nu 83 maanden geleden dat de Amerikaanse economie uit de recessie is gekomen. De economie is sinds dat moment met ruim 13% in omvang toegenomen en de werkloosheid is gedaald tot 5½%. Het roept de vraag op hoe lang dat nog goed kan gaan…

De eerste vraag die bij mij naar boven komt als ik een grafiek als deze zie, is hoe betrouwbaar de onderliggende data nou eigenlijk kan zijn. Dat we tegenwoordig een redelijk betrouwbaar beeld hebben van het reilen en zeilen van een economie, dat wil ik nog wel accepteren, maar, eh… 1860? Bij mij roept het een beeld op van de eenzame statisticus die op zijn paard door Amerika trekt, niet geremd door burgeroorlogen of het gebrek aan een concept als Bruto Binnenlands Product (BBP). Want dat heb ik hier wel eens vaker gezegd: het hele begrip van BBP is pas ergens in de jaren dertig geïntroduceerd, dus grafieken die bijvoorbeeld groeicijfers van voor die tijd laten zien, moet je altijd met een korreltje zout nemen.

Valt wel mee
Toch valt dat met deze grafiek nog wel mee. De grafiek kijkt namelijk niet zo zeer naar groeicijfers of naar de omvang van de economie, maar puur naar hoe lang de Amerikaanse economie in het verleden recessievrij is gebleven. Zolang je de keerpunten in de conjunctuurcyclus maar goed weet te prikken, valt er over de periode vervolgens niet zo heel veel te twisten. De NBER (het instituut verantwoordelijk voor het vaststellen van de keerpunten in conjunctuurgolf van de Amerikaanse economie) laat zich daarbij niet zozeer leiden door de ontwikkeling van het BBP-cijfer zelf, maar een breed scala aan indicatoren, zoals detailhandelscijfers, werkloosheid en inkomen.

Uiteraard valt ook het één en ander af te dingen op de kwaliteit van het gemeten inkomen in 1890, maar van zoiets als werkloosheid, of detailhandel (via belastinginkomsten), daar kan ik me nog wel iets bij voorstellen. Nou vraag ik me nog steeds af hoe goed men de piek van de conjunctuurgolf heeft kunnen vaststellen tijdens de burgeroorlog van 1861-65, maar dat terzijde.

l3DYY34MUAyfsryRVzTgXyZPAaDDgWjKGmYAxlwYWawx58l4S6tYOtOlvqszenEIp00vpSpLwKJUFaI7wQ2mcP3msQTt6Kq9hhK6oqkJ7lquDwIjE_apkRFqOpMaJp8SfQuBr4ar0Bwohifx

Mocht u trouwens nog niet helemaal begrijpen wat de grafiek laat zien, nog even deze simpele weergave van het groeipad van een economie. Het grootste deel van de tijd zie je de economie netjes groeien, maar om de zoveel tijd dient zich een recessie aan en loopt de economische activiteit terug. Het is deze fase, de zogenoemde expansiefase, waar men in de grafiek naar kijkt. Specifiek wordt weergegeven hoeveel maanden de expansiefase in het verleden aanhield. En dat levert een interessant beeld op.

Wat duidelijk opvalt is dat er nogal wat verschil zit in de frequentie waarin recessies zich in het verleden aandienden. Zo bedroeg de expansiefase tot aan de tweede wereldoorlog gemiddeld slechts 25 weken! Elke twee jaar een nieuwe recessie dus: dat was nog eens een echte boom-bust economie. En over bust gesproken: de recessies duurden in die periode gemiddeld 21 maanden, dus ook bijna twee jaar! Teruggerekend bevond de Amerikaanse economie zich in de periode 1860 tot 1945 zo’n beetje 45% van de tijd in een recessie…

Gelukkig is die verhouding sinds de tweede wereldoorlog duidelijk verbeterd. De gemiddelde expansie ligt sinds die tijd op 60 maanden, de gemiddelde recessie op slechts 11 maanden, waarmee die 45% gedaald is tot minder dan 20%.

Hoe lang nog?
Kom ik terug op de eerste vraag die ik stelde: hoe lang kan dat nog goed gaan? Mijn wat ontnuchterende antwoord hierop is dat resultaten behaald in het verleden geen enkele garantie bieden voor de toekomst. Dat we nu boven het naoorlogse gemiddelde staan, zegt op zich helemaal niets. Hadden we in de expansie van de jaren zeventig na 30 maanden al geroepen dat we boven de gemiddelde expansiefase zaten, dan hadden we 6 jaar te vroeg aan de alarmbel getrokken. Zelfs als we de langste expansieperiode tot dan toe als benchmark hadden genomen (80 maanden), waren we nog twee jaar te vroeg. Twee jaar wachten op een recessie is best lang, zeker als je naar de financiële markten kijkt…

Geen recessie is vergelijkbaar met de voorgaande, dus slechts terugvallen op een historische frequentieverdeling voegt dus niet veel waarde toe. Belangrijker is bijvoorbeeld te kijken of er binnen de economie excessen zijn opgebouwd, of de arbeidsmarkt overspannen is, of dat schulden te snel zijn opgelopen. Zonder dat soort spanningen is het eigenlijk moeilijk te zien waar een recessie opeens vandaan moet komen. Juist doordat het economisch herstel de afgelopen jaren aan de zwakke kant was, zien we nog geen echte excessen, waarmee de kans op een recessie nog steeds vrij laag lijkt.

Al met al een leuke grafiek, maar ook niet heel veel meer dan dat. Dat het gearceerde balkje al redelijk hoog ligt, zegt me eigenlijk helemaal niets.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s