Bank of Japan, bedankt!

http://jdmarkman.tumblr.com/post/102440100693/s-p-500-headed-to-2-500-courtesy-of-japan

Twee dagen nadat de Federal Reserve het aankoopprogramma van obligaties ten grave droeg, maakte de Bank of Japan (BoJ) eind oktober juist nieuwe monetaire maatregelen bekend. En dat zou goed nieuws moeten zijn voor aandelenbeleggers. Of althans, dat is de strekking van deze grafiek.

Maar laat ik bij het begin beginnen. Waar gaat het hier precies over? Zoals gezegd gaat het om het aankoopprogramma van obligaties, ook wel bekend als kwantitatieve monetaire verruiming, in het Engels ook wel bekend onder de naam Quantative Easing, oftewel QE. Om het overzichtelijk te houden gebruik ik van nu af aan QE, maar in principe gaat het in alle gevallen min of meer om hetzelfde.

Dat hoeft overigens niet te beteken dat alle vormen van QE hetzelfde zijn. Zo beperkte de Amerikaanse centrale bank zich tot de aankoop van obligaties, weigert de ECB juist weer om staatsobligaties te kopen, maar is de BoJ via de beurs inmiddels eigenaar geworden van vastgoed- en gewone aandelen. Niet dat ze nu direct – zeg – aandelen Orix hebben gekocht, maar via ETFs en trackers zijn ze indirect toch aandeelhouder van Japanse aandelen.

Het idee achter QE
Het idee achter QE is echter wel in alle gevallen hetzelfde: de centrale bank koopt waardepapier in de markt. De centrale bank wordt daarmee eigenaar van obligaties en aandelen, terwijl de tegenpartij in ruil daarvoor geld krijgt. Hierbij is het de hoop dat dat geld vervolgens op een economisch productieve manier wordt ingezet, bijvoorbeeld doordat banken dat geld weer gaan uitlenen aan de private sector.

Dat is het idee. In de praktijk lijkt daar overigens weinig van terecht te komen, want als je de bankstatistieken er eens bij pakt, zie je dat het met dat extra uitlenen wel meevalt. Banken, en zeker die in Europa, zijn nog volop bezig te herstellen van de crisis en zijn dus nog niet echt bezig meer risico op te bouwen.
Is QE daarmee een mislukking? Daarover verschillen de meningen. Het directe effect mag weliswaar niet echt werken, maar het indirecte effect lijkt wel degelijk te werken. Doordat al die centrale banken (met uitzondering van de ECB) de staatsobligaties opkopen, is de kapitaalmarktrente naar historisch ongekende niveaus gedaald. Beleggers in obligaties worden daarmee gedwongen om elders op zoek te gaan naar rendement, en kopen bijvoorbeeld bedrijfsobligaties of aandelen.

En dat is het verband dat ook de grafiek suggereert: dat QE de beurs de afgelopen jaren heeft ondersteund. En nu komt dus het goede nieuws: weliswaar heeft Fed aangekondigd om vanaf nu haar balans niet verder te zullen opblazen, maar twee dagen later kondigde de BoJ juist aan haar programma verder uit te breiden. De BoJ koopt elk ter waarde van 15% van de omvang van het Japanse BBP, waarmee deze centrale bank de QE-activiteiten van de ECB en de Fed vér achter zich heeft gelaten. Vandaar dat het groene lijstje in de projectie gewoon verder omhoog blijft lopen.

En of dat goed voor aandelen is, zullen we de komende jaren gaan zien…

4HvNnNAK1sU4I2DbEtphKeswsMNgW896tpfDp1xNXgmODLVfx0_fDFot7T_y0NRvD8d2rQa3f4csUcwqUUWbNce2Oh1-qG5faTcgpmKDQsaC-5k9c3MruKg71QKFLm3PUqMtbr_mZxA
http://www.ft.com/intl/cms/s/0/35e3f7e4-6415-11e4-bac8-00144feabdc0.html

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s