Overlopen is fijn

Timing is everything. Wie denkt dat deze wijsheid alleen voor beleggers en marktstrategen van toepassing is, heeft het mis: ook voor de gemiddelde econoom is het een belangrijk gegeven. Wie een goede voorspelling voor de groei van volgend jaar moet afgeven, moet namelijk heel goed rekening houden met hoe de groei in het basisjaar is opgebouwd. Met name de ontwikkeling van het vierde kwartaal kan hierbij voor aardig wat verstoring zorgen.

Een getallenvoorbeeld kan dat makkelijk duidelijk maken. Stel je hebt een economie die in het basisjaar (zeg 2010) drie kwartalen niet gegroeid is met uitzondering van 1 kwartaal. In dat ene kwartaal groeit de economie met 1%, om vervolgens weer terug te keren op de nulgroeilijn. In het te voorspellen jaar (2011) blijft de economie vervolgens vier kwartalen stabiel. Met welk groeipercentage zal de economie het jaar 2011 afsluiten?

Nul procent groei ≠ nul procent groei
Op het eerste gezicht zou je zeggen dat de te voorspellen groei 0% is. Vier kwartalen van 0% groei telt op tot 0% groei, toch? Niet dus. Weliswaar is de groei gedurende het jaar 2011 0%, maar de gemiddelde omvang van de economie in 2011 ligt wel degelijk hoger dan die van 2010, met dank aan dat ene kwartaal van groei in 2010. Aangezien de groei berekend wordt door de gemiddelde omvang van de economie in 2010 te vergelijken met de gemiddelde omvang van 2011 krijg je toch groei in 2011. In getallen (waarbij ik de 1% groei in het derde kwartaal heb laten vallen) ziet dat er zo uit:

Unknownname

Groei, zonder groei: in 2011 komt de economie geen stap vooruit en toch mogen we aan het einde van het jaar een half procent groei rapporteren. Dit fenomeen staat te boek als het overloopeffect. Het interessante is nu ook nog eens de timing van dat ene kwartaal groei in 2010 ook nog eens een behoorlijke impact heeft op de ‘groei’ in 2011. Dat staat in onderstaande tabel samengevat.

0unknownname

Je ziet: die ene procent groei kan een behoorlijke impact hebben op de groeiraming van 2011. Nogmaals, zonder dat de economie in 2011 daadwerkelijk groeit.

Waarom ik hier nu over begin? Om de simpele reden dat er een gerede kans is dat de Amerikaanse economie wel eens met 1% kan gaan groeien in het vierde kwartaal. Of, om bij de Amerikanen wijze van presenteren aan te sluiten, een geannualiseerde groei van 4,1% zal laten zien (1% tot de vierde macht). De reden van deze optimistische inschatting zit hem in de ontwikkeling van de consumptieve bestedingen. Op basis van de maandelijkse cijfers die tot en met november bekend zijn gemaakt valt te concluderen dat de consument eind 2010 haar beste beentje heeft voorgezet, uiteraard ten koste van de besparingen. Zelfs als er in december geen groei wordt gerapporteerd, komt de teller al op 4% groei uit (zie onder). Aangezien de consument al 70% van het BBP voor haar rekening neemt, ligt een groei van 4% (op jaarbasis) daarmee binnen handbereik.

1unknownname

De consensus gaat tot nu toe nog uit van 2.5% groei voor het vierde kwartaal, wat overeen komt met 0.6% op kwartaalbasis. Een groei van 1% zou wat dat betreft een meevaller zijn. Wat uit het voorgaande cijfervoorbeeld duidelijk mag worden, is dat je in dat geval ook niet verrast moet zijn dat de groeischattingen voor 2011 eveneens opwaarts zullen worden bijgesteld. Gratis en voor niets. (origineel gepubliceerd op www.iex.nl)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s