Ruim veertien maanden na de eerste renteverhoging, in wat inmiddels te boek staat als de meest agressieve monetaire verkrappingscyclus van de afgelopen veertig jaar, ligt de Amerikaanse economie er nog wonderbaarlijk goed bij. Zo werd vorige week bekendgemaakt dat de detailhandelsverkopen (exclusief auto & gas) in april met 0,6% waren gestegen (+0,2% verwacht), terwijl de industriële productie in die maand met 0,5% toenam (0,0% verwacht).

Kijken we naar de GDPNow-tracker van de Atlanta Fed, dan is de recentste schatting dat het Amerikaanse bbp in het tweede kwartaal met 2,9% zal groeien. Dit staat in schril contrast met de consensusverwachting, die — vooralsnog — uitgaat van een groei van minder dan een half procent. Frustratie alom: waar blijft die ‘verdammte’ recessie nou?

Vier verklaringen

Ik lees meerdere verklaringen. Zo is iedereen het er wel over eens dat het huidige conjuncturele verloop nogal verstoord wordt door het spaaroverschot dat is opgebouwd tijdens corona. De beperkte consumptiemogelijkheden tijdens lockdowns, gecombineerd met de stimuleringspakketten van de overheid, creëerde een aanzienlijk reservoir van besparingen, waar nog steeds op ingeteerd wordt. De Federal Reserve Bank of San Francisco berekende onlangs nog dat er $500 mrd van het spaaroverschot resteert, voldoende om de consumentenbestedingen tot eind 2023 te ondersteunen.

Daarnaast lijkt de rol van de bankensector in de huidige omgeving anders te zijn. Banken financieren zich traditioneel met kortlopend geld (deposito’s), terwijl ze langlopend uitlenen. Ligt de korte rente hoger dan de lange rente, zoals momenteel het geval is, dan komt de winst onder druk te staan, wat vervolgens via een verlaagde kredietverlening tot een afzwakking van de conjunctuur leidt. Ook in de Verenigde Staten geven de banken de renteverhogingen van de Fed in deze cyclus echter nauwelijks door aan de spaarders, met als gevolg dat de winsten juist zijn opgelopen.

Een derde factor die wellicht een rol speelt, is dat de schaarste aan arbeid ertoe heeft geleid dat Amerikaanse bedrijven huiverig zijn om overtollig personeel te ontslaan. Van uitstel komt wellicht geen afstel, maar ook dit dempt het ‘normale’ conjunctuurpatroon.

Tot slot lijkt van het doorrollen van uitstaande schulden in deze cyclus ook geen snelle remmende werking uit te gaan. Bedrijven hebben handig gebruikgemaakt van de extreem lage rentestanden in de periode 2020-2021, met als gevolg dat het grootste deel van de schuld pas in 2027 afloopt.

Of alle argumenten even sterk zijn is de vraag, maar de rode draad is in elk geval dat de Amerikaanse economie (veel) minder rentegevoelig lijkt dan voorheen. Goed nieuws voor de kracht van deze economie. Of je nou zo blij wordt van de boodschap dat de Fed met een minder effectief monetair instrument de inflatie onder controle probeert te krijgen, is dan wel weer de vraag.

(Origineel gepubliceerd in het Financieele Dagblad van 24 mei 2023)